مخاطبان سینما او را با نقشآفرینی در فیلمهای سینمایی چون «مینای شهر خاموش»، «شبانهروز»، «بیداری»، «گس» و «وارونگی» میشناسند. رویا جاویدنیا با این که پیش از این تجربه حضور در چند سریال تلویزیونی را داشته اما این شبها با حضور در سریال «سایهبان» بیش از گذشته برای مخاطبان قاب کوچک به چهرهای آشنا مبدل شده است. جاویدنیا بازیگر بیحاشیهای است و برخلاف نقش مهشید در این مجموعه برخورد گرم و صمیمانهای دارد. با او درباره تجربه حضور در سریال «سایهبان» و ویژگیهای نقشش گفتوگو کردیم. پیشنهاد نقش مهشید چگونه مطرح شد؟ احتمال میدهم که پیش از من گزینههای دیگری هم برای ایفای این نقش وجود داشته اما ممکن است به دلایلی این همکاری میسر نشده باشد و در نهایت طبق فاکتورهایی که داشتند من را انتخاب کردند. وقتی پیشنهاد مطرح شد، از این نقش خوشم آمد و تلقیام از شخصیت مهشید این بود که او کسی است که نمیخواهد ادای آدمهای خوب را دربیاورد و در عین حال آدم بدی هم نیست. با توجه به شرایط اجتماعی، وجود چنین شخصیتهایی در جامعه برایم کاملا واقعبینانه است. در واقع شما به شخصیتها نگاه مثبت یا منفی ندارید؟ نه، مگر ممکن است که یک آدم مطلق خوب یا بد باشد؟ من آدمها را سیاه و سپید نمیبینم؛ فقط فکر میکنم خباثت و بدی در آدمهای مختلف درصدهای متفاوتی دارد. خوبی و بدی در نهاد هر آدمی هست ولی گاهی درصد بدی به قدری

مسابقههایی با محوریت خانواده تا به امروز در شبکههای مختلف سیما پخش شدهاند؛ مسابقههایی که معمولا در آنها اعضای یک خانواده با دیگر خانوادهها رقابت میکنند. «خانواده باحال» آخرین نمونه از این دست برنامهها به کارگردانی و تهیهکنندگی علی هنرور است که از آذر ماه امسال روزهای فرد، ساعت 21 از شبکه نسیم پخش میشود. در این مسابقه که فضای متفاوت و شادی نسبت به دیگر نمونههای آن دارد، شرکتکنندگان بدون محدویت سنی از میان زوجهایی انتخاب میشوند که به گفته تهیهکننده این مسابقه بتوانند در عین رقابت در آیتمهای مختلف برنامه، فضای شاد برنامه را نیز حفظ نمایند. سرآغازِ «خانواده باحال» علی هنرور تهیهکننده و کارگردان برنامههای تلویزیونی است که برنامههایی نظیر «صبح بخیر ایران» و «تا جمعه» از آن جملهاند. او که تهیهکنندگی و کارگردانی این برنامه را نیز بر عهده دارد در مورد شکلگیری ایده «خانواده باحال» و هدف آن به جام جم میگوید: پیشنهاد اولیه کار را من ارائه دادم که با استقبال شبکههای مختلف روبهرو شد. هدف اصلی ما ساخت یک مسابقه سرگرمکننده با حضور خانوادهها بود که در آن زوجین با گروههای دیگر رقابت کنند. مطابق این هدف مطالعاتی داشتیم و طرحهای مختلفی را ارائه دادیم تا به آنچه که میبیند رسیدیم. حمید پارسا که با علی هنرور نگارش متن برنامه را به عهده دارد، همان راوی مسابقه است که بینندگا

نوید و جمشید محمودی دو کارگردان و تهیهکننده جوان و البته خوش سابقه سینمای ایران اخیرا سریال «سایهبان» را تولید کردهاند که این شبها از شبکه دوم سیما در حال پخش است. نخستین اثر بلند سینمایی این دو برادر «چند متر مکعب عشق» بود که در سی و دومین جشنواره فیلم فجر و همچنین هفدهمین جشن خانه سینما مورد توجه داوران قرار گرفت و پس از آن نیز توانست در جشنوارههای خارجی موفقیتهایی را بدست آورد و در اکران نیز با رضایت منتقدان و مردم روبهرو شد. سریال «سایهبان» با پیشنهای که از سازندگان آن سراغ داریم و همچنین گروه بازیگرانش اثری کنجکاوی برانگیز است. درست از زمانی که تیزرهای آن از تلویزیون پخش شد و حضور چهرههای کهنه کار و صاحب نامی چون بهزاد فراهانی، امین تارخ، رویا تیموریان و پریوش نظریه تا بازیگران جوان و شناخته شدهای نظیر محمدرضا غفاری، آناهیتا افشار و کامران تفتی را نوید میداد؛ مخاطب را به تماشای این مجموعه ترغیب میکرد. امروز اما با پخش این مجموعه همان مخاطب مدام به دنبال آن است که سریال او را غافلگیر کند ولی تا به امروز این غافلگیری آنچنان که باید رخ نداده است. ردپای این مشکل را میتوان در ریتم کند و مدت زمان طولانی سکانسها دنبال کرد. مسئلهای که سبب شده است در هر قسمت کمتر شاهد اتفاق تازهای باشیم. فیلمنامه «سایهبان» علیرغم آنکه دغدغههای قابل احترامی دارد و درونمایه اصلی که

از کجا آغاز شد؟ شاید نخستین نکته جالب توجه در مورد این برنامه، نام متفاوت و کمتر شنیده شده آن باشد که به گفته میلاد دخانچی مجری، سردبیر و تهیهکننده آن، سختانه یک نام فارسی است که در واقع معنای هاردتاک یا گفتوگوی سخت را تداعی میکند. دخانچی که پیش از این نیز با ساخت و اجرای برنامههای چالشی و حساسیتبرانگیز چون «جیوگی» خود را به مخاطبان سیما معرفی کرده است، اظهار میکند احتمالا تمایلش به تولید چنین برنامههایی از علاقهاش به خطرپذیری و ورود به عرصههای کمتر تجربه شده، ناشی میشود. او درباره شکلگیری ایده برنامه به جامجم میگوید: در زمان مدیر وقت گروه اجتماعی شبکه دو و با پیگیری یکی از دانشجویان کارشناسی ارشد دانشکده صدا و سیما ایده این برنامه شکل گرفت؛ من هم از ابتدا در جریان و پیگیر تولید برنامه بودم. اعضای اتاق فکر این برنامه در واقع گروهی از دانشجویان مقطع دکتری و کارشناسی ارشد دانشگاه تهران و دانشگاه علامه طباطبایی هستند. مثبت و منفی نگاهها سختانه، از آن دست برنامههایی است که از روز نخست پخش، با واکنشهای مثبت و منفی تندی همراه بوده است. این میزان از بازخورد با توجه به سبک برنامه و شخصیتیهایی که به عنوان مهمان در آن حضور داشتهاند، دور از ذهن نیست. دخانچی میگوید همین که سختانه، جنجال ایجاد کرده و منتقدان و طرفدارانی دارد؛ نشان میدهد برنامه در حال دیده شدن است. او اضافه م

پس از باران با گذشت 17 سال از اولین نوبت پخش هنوز حرفهایی برای گفتن دارد و میتوان در موردش صحبت کرد، از داستان خوبش گفت و شخصیتپردازی درست و انتخاب خوب بازیگران و موسیقی و لباس و همه و همه را در موفق بودن و موفق ماندن این سریال دخیل دانست. پس از باران در کلام اول داستان سادهای داشت که در سالهای پایانی حکومت قاجار و ابتدایی حکومت رضاخانی و نظام فئودالی (ارباب ـ رعیتی) آن زمان میگذشت؛ هرچند اشاره مستقیمی به بعد سیاسی ماجرا نمیشد، اما حکمرانی اربابان منطقه بر رعایایشان و رنجی که طبقه کارگر تحمل میکردند و حتی اختیاری بر تصمیمات شخصی زندگیشان نداشتند، در لحظه لحظه دقایق داستان محسوس بود. پس از باران بیش از هر چیز روایت رنج زنان بود و سرگذشت شخصیتهای زن ماجرا؛ زنانی که هر یک به نوبهای مورد ظلم نظام مردسالار اطرافشان قرار میگرفتند و زندگیشان تحتالشعاع قرار میگرفت. شهربانو، شخصیت اصلی و محوری داستان (با بازی مرجان محتشم) دختری روستایی بود که به دلیل فرزنددار نشدن همسر اول ارباب (کتایون ریاحی) بالاجبار به عقد او درمیآمد و عنوان خانم کوچیک میگرفت. با این حال زندگی شهربانو در دوران بعد از ازدواجش با ارباب هیچ سنخیتی با عنوانش که عموما توقع نازپروردگی و عزیزکردگی از جانب همسر میرود، نداشت و این زن دوم در گوشهای دور از دیگران و نزدیک به محل سکونت خدمتکاران سکنا داده شد. فیلم

مخاطبان شبکه سه سیما این شبها به تماشای یک کمدی متفاوت مینشینند. سریال «لیسانسهها» به کارگردانی سروش صحت گرچه در سری یک و دو، دچار افت و خیزهایی است، اما همچنان یک اثر نو و غافلگیرکننده بهشمار میرود. یکی از شخصیتهای سریال که این روزها بیشتر از دیگران بر سر زبانها افتاده، «حبیب» با بازی هوتن شکیباست. سروش صحت پیش از این نیز از چهره بکر بازیگران تئاتر در تلویزیون بهره برده بود و در اینجا نیز به یکی از همین بازیگران که در تئاتر بالنده شده، نقش کلیدی سپرده است. شکیبا، بازیگر تازه نفسی است که از تئاتر آمده و با اینکه پیش از این تجربه بازیگری و صداپیشگی در سینما و تلویزیون را دارد، اما بهیقین چهرهاش با لیسانسهها به عموم معرفی شده است. کنش و واکنشهای بدیعش در مواجهه با مسائل و آدمها بیش از آنکه وامدار فیلمنامه باشد، مرهون نگاه تازه او به بازیگری و البته هدایت کارگردان است. حبیب در سریال شبانه لیسانسهها همان شخصیت جوان سادهلوح است که میتوانست در دام کلیشه گرفتار آید، اما در بزنگاه از این خطر جسته است. شخصیتی که در عین ظاهر تیپیکالش از چارچوب تعریف شده ذهن مخاطب بیرون میزند تا آن چیزی نباشد که انتظار میرود، بلکه بدعتی باشد که به کاراکتر جذابیت میبخشد. او با استفاده بجا از میمیک صورت برای انتقال هر چه بهتر حس در لحظات کمدی و همچنین نوع لهجه و گفتارش از فرصتِ غنمیتِ دیده

برای سنجش عیار نوار زرد میتوان آن را با دیگر سریالهای در حال پخش از سیما مقایسه یا جانب انصاف را رعایت کرد و آن در کنار آثاری قرار داد که در همین ژانر و در سالهای اخیر از شبکههای مختلف تلویزیون پخش شدهاند. در این میان باید به این نکته نیز توجه داشت این مجموعه، نخستین تجربه سریالسازی پوریا آذربایجانی در مقام کارگردان است. مازیار معاونی، منتقد سینما و تلویزیون در اینباره به جامجم میگوید: نوار زرد در مقایسه با دیگر مجموعههای حال حاضر و همچنین سریالهای پلیسی چند سال اخیر تلویزیون، نمره قبولی میگیرد؛ اما اگر بخواهیم آن را با استانداردهای سریالهای پلیسی بسنجیم، یک اثر متوسط اما خوشریتم است. در این کار خبری از سکانسهای طولانی و خستهکننده نیست و غافلگیریهای خوبی هم دارد. این باعث میشود بیننده مشتاق دنبال کردن سریال باشد و این همان گمشدهای است که در مجموعههای پلیسی اخیر کمتر شاهدش بودهایم؛ شاید در این مورد تنها بتوان به «هوش سیاه» اشاره کرد که آن نیز مجموعه موفقی بود. وی اعتقاد دارد نوار زرد به عنوان اولین تجربه سریال سازی پوریا آذربایجانی کار موفقی است و یکی از دلایل موفقیتش، ساختار اپیزودیک ـ غیراپیزودیک آن است که در سریالهای ایرانی کمتر تجربه میشود. در واقع در حالیکه قصه یک خط اصلی دارد، ماجراهای دیگری نیز در آن اتفاق میافتد. معاونی ادامه میدهد سریالها معمولا

انبوهِ تنها تنهایی انسان به واسطه فضای مجازی و بخصوص شبکههای اجتماعی را میتوان از مناظر گوناگون مورد واکاوی قرار داد. در واقع نگاه به این پدیده و معضلات و مزایای ناشی از آن، بسته به دریچهای است که از آن به این مقوله مینگریم. نگاه علم ارتباطات به این موضوع را میتوان ذیل دو عنوان «ارتباطات انسانی» و پیشرفت «رسانههای نوین» خلاصه کرد. دکتر مهناز رونقی، مدرس ارتباطات در اینباره به جامجم میگوید: اگر از منظر ارتباطات انسانی و میانفردی نگاه کنیم، متوجه لطمههای این پدیده به افراد میشویم، اما از سوی دیگر نمیتوان منکر شد که از منظر پیشرفت ارتباطات نوین، این پدیده مزایایی دارد. در واقع حلقه مفقوده میان این دو، تعادل است. حضور در شبکههای اجتماعی به صورت متعادل، اتفاقا باعث میشود ارتباط با دوستان، آشنایان و عزیزانی که دور از فرد زندگی میکنند، حفظ شود و این همان مقولهای است که در جهان تازه ارتباطات از آن با عنوان ازجاکندگی یاد میکنیم و میگوییم محدودیت مکانی و زمانی از بین رفته است. در حقیقت فاصله دیگر مانع ارتباط نیست و همین میتواند تنهایی را کمرنگتر کند. اما وقتی استفاده از شبکههای اجتماعی از حدی فراتر رود، تمام روابط میان فردی را تحتتاثیر قرار میدهد و بخش اعظمی از ارتباطات انسانی را که نیازمند ارتباط چهره به چهره است، حذف میکند. برخلاف دیدگاه انتقادی رایج، برخی معتقد

خاطرهباز که باشی گذشتهها برایت رویاییاند و به هر چه که تو را یاد آن سالها بیندازد چنگ میزنی و با دید شوق و حسرت به آن مینگری. فیلمها و سریالهای قدیمی نیز از این جملهاند که از جایی به بعد حکم یادگاری پیدا میکنند. یادگاریهایی که گاه آینهوار سبک و سیاق زیست مردم در سالهای گذشته را بازنمایی میکنند و از اینرو تماشایی و ارزشمند هستند. یکی از این سریالهای تلویزیونی «آژانس دوستی» است که حدود 18 سال از پخش آن از شبکه یک سیما میگذرد و این روزها از شبکه آیفیلم در حال بازپخش است. این مجموعه تلویزیونی با حضور جمعی از بازیگران توانا که خاستگاه اغلب آنان تئاتر بود و روایت قصههای تازه در نخستین پخش خود توانست جزو محبوبترین سریالهای تلویزیون باشد و پس از آن نیز در اذهان بماند. حضور بازیگران شناخته شده و توانمندی همچون مرحوم اسماعیل داورفر و مرحوم حسین پناهی در کنار فردوس کاویانی، اصغرهمت، رضا بنفشهخواه و... که در آن سالها جزو چهرههای محبوب سیما بودند از یکسو و همچنین به تصویر کشیدن قصههای ساده، ملموس و دیدنی از سوی دیگر، یقینا از دلایل توفیق این سریال است. این اثر تلویزیونی همچنین چهرههای جوانی چون پژمان بازغی را نیز به عرصه تصویر معرفی کرد، بازیگری که پس از آن نیز توانست مسیر خود را در این حرفه ادامه دهد. دیگر بازیگر جوان این سریال، سحر جعفری جوزانی است که با وجود آنکه

تعداد آثار تلویزیونی که بر اساس زندگی مشاهیر و شخصیتهای برجسته تولید شده کم نیست اما آثاری که در این مهم به موفقیت رسیده باشند و به لحاظ کیفی و در پخش نیز موفق باشند انگشت شمارند. شخصیتهای بزرگی چون ابن سینا، امیرکبیر، ملاصدرا، دکتر قریب و... از نمونههای هستند که بر اساس زندگی آنان مجموعهها تلویزیونی موفقی ساخته شده است. با توجه به کثرت اینگونه افراد در طول تاریخ کهن و معاصر ایران همچنان میتوان آثار بیشتری با محوریت ادبا و بزرگان تاریخ این مرز و بوم ساخت. مجموعه تلویزیونی شهریار، یکی از نمونههای موخر و البته موفق در این زمینه است؛ سریالی که به رغم انتقادات، تاثیر بسزایی در معرفی شخصیت و آثار سیدمحمدحسین بهجت تبریزی یا همان شهریار نزد عموم مردم داشت، تا جایی که پس از پخش، دیوان اشعار این شاعر از پرفروشترین کتابهای نمایشگاه کتاب آن سال شد. این تب گرچه فرونشست، اما به نظر میرسد آثار آن در اذهان پابرجاست. گفتن از زندگی شخصیتهای برجسته فرهنگی و تاریخی در عین جذابیت حساسیتبرانگیز و پر حاشیه است، خصوصا آن که شخصیت مورد نظر معاصر باشد و نزدیکان او، صاحب نظر و در قید حیات باشند. انتقاداتی که در حین پخش این سریال و بیشتر از سوی خانواده استاد شهریار مطرح شد، مربوط به جنبههای خصوصی زندگی این شاعر از جمله زندگی خانوادگی، اعتقادات عرفانی و مذهبی وی بود؛ مسالهای که لزوم تحقیق

برنامه «خانه و خانواده» بیش از ده سال است از رادیو ایران پخش میشود. شما به عنوان مجری چه میکنید که برنامه به ورطه تکرار نیفتد؟ «خانه و خانواده» حاصل تلاش یک تیم و اتاق فکر است. مدیر گروه، سه تهیهکننده برنامه و من درباره انتخاب موضوعهای تازه گفتوگو میکنیم. در غیر این صورت، آنچنان که گفتید چنین برنامه با سابقهای یقینا دچار تکرار میشود. تیمی که در حال حاضر در این برنامه کار میکنند با سنوات قبلی متفاوت هستند. من طی این سالها با تهیهکنندگان مختلفی کار کردم، اما تم اصلی برنامه همواره یکی بوده است و برای این که به تکرار نیفتد، سعی کردیم فکری که را پشت ساخت آن است به روز نگهداریم و حرفهای متناسب با دغدغههای امروز مردم بزنیم. به نظرم با توجه به نظرسنجیها و تماسهای مخاطبان تا به امروز توفیق داشتهایم. گفتید که سعی میکنید برنامه متناسب با دغدغههای روز مردم باشد. از چه راههایی با این دغدغهها آشنا میشوید؟ در این مورد برایتان یک مثال ساده میزنم. چند روز پیش در حالیکه مشغول مکالمه بودم، سوار تاکسی شدم و از آنجا که صدای ما برای رانندگانی که در خودرو رادیو گوش میدهند آشناست، راننده من را شناخت. همین مساله باب یک گفتوگوی اجتماعی را میان ما باز کرد. این آقا دغدغه خانوادگی داشت و صحبتهایش برای من خیلی جالب بود؛ تا جایی از او خواستم همکارانم با او تماس بگیرند و یکی از برنام

امیرحسین صدیق سالهاست در آثار سینمایی و تلویزیونی ایفای نقش میکند. سریالها و فیلمهایی نظیر «هتل»، «هزاران چشم»، «رقص پرواز»، «نسل سوخته»، «مربای شیرین» و «میم مثل مادر» جزو آثار او هستند و آخرین فیلم سینماییاش، «خالتور» این روزها در حال اکران است. خودش میگوید با وجود نقشآفرینی در آثار متعدد، هنوز او را بیش از هر چیز با نقش آقای پدر در «قصههای تابهتا» میشناسند. ما هم به بهانه پخش دوباره این سریال از شبکه آی فیلم با او گفتوگو کردیم. چه شد که برای نقش آقای پدر انتخاب شدید؟ من با کارهای خانم برومند بزرگ شدهام و آرزویم این بود که با ایشان کار کنم. آن قدر رفتم و آمدم تا برای این نقش انتخاب شدم. اوایل نمیخواستند این نقش را به من بدهند. چرا؟ به نظرشان من بسیار جوان بودم. برای آقای پدر به دنبال یک مرد جا افتادهتر، چاق و با شکم بزرگ میگشتند. کسی که به اسمش یعنی همین آقای پدر بیاید. انتخابهای اولشان به سرانجام نرسید و از ناچاری نقش را به من دادند. هنوز هم خانم برومند میگوید من از سر اجبار این نقش را به تو دادم. فکر میکنم الان از این انتخاب راضی هستند. راستش مجبور شدند که راضی باشند. ایفای این نقش چقدر در آینده کاری شما تاثیرگذار بود؟ بسیار زیاد. هنوز هم برای همه همان آقای پدر هستم. مردم مرا با این نقش میشناسند و آقای پدر صدایم میکنند. حتی خبرنگاران برای روز پدر با من تم